આંબો મ્હોરિયો ! – ડૉ. ચેતના પાણેરી

સખી રી ! આંબો મ્હોરિયો !

સખી મેં તો વાવ્યો છે અમરત આંબલો,
સખી એ તો પૂગ્યો ઊંચે રે આકાશ, જયાં ધવલ પ્રકાશ ;
સખી રી ! આંબો મ્હોરિયો !

સખી એને નિરમળ નીરે સીંચિયો,
સખી એને આતમે આપ્યો પ્રકાશ, થયો રે અંજવાસ ;
સખી રી ! આંબો મ્હોરિયો !

સખી એનો સ્વાદ અનેરો જાણવો,
સખી જેને ચાખ્યો મીરાં નરસિંહ ને સૂર કબીર ;
સખી રી ! આંબો મ્હોરિયો !

સખી એક કાચી તે માટીનું કોડિયું,
સખી એમાં અખંડ જલે એક દીપ, માંડી રે મેં તો મીટ ;
સખી રી ! આંબો મ્હોરિયો !

સખી કંઈ કોટિક કૌતુક થઈ રહ્યાં,
સખી અદ્ભૂત આનંદ થાય, એ ઘટમાં ન માંય ;
સખી રી ! આંબો મ્હોરિયો !


– ડૉ. ચેતના પાણેરી.

हरिवंशराय ‘बच्चन’ की अमर काव्य-रचना मधुशाला 1935 से लगातार प्रकाशित होती आ रही है। सूफियाना रंगत की 135 रुबाइयों से गूँथी गई इस कविता क हर रुबाई का अंत ‘मधुशाला’ शब्द से होता है। पिछले आठ दशकों से कई-कई पीढि़यों के लोग इस गाते-गुनगुनाते रहे हैं। यह एक ऐसी कविता है] जिसमें हमारे आसपास का जीवन-संगीत भरपूर आध्यात्मिक ऊँचाइयों से गूँजता प्रतीत होता है।
मधुशाला का रसपान लाखों लोग अब तक कर चुके हैं और भविष्य में भी करते रहेंगे] लेकिन यह ‘कविता का प्याला’ कभी खाली होने वाला नहीं है, जैसा बच्चन जी ने स्वयं लिखा है-
भावुकता अंगूर लता से खींच कल्पना की हाला, कवि साकी बनकर आया है भरकर कविता का प्याला; कभी न कण भर खाली होगा, लाख पिएँ, दो लाख पिएँ! पाठक गण हैं पीनेवाले, पुस्तक मेरी मधुशाला।

Leave a Comment

error: Content is protected !!